علائم ابتلا به سرطان دهانه رحم

امروزه عوامل بسیاری در ایجاد و ابتلای افراد به سرطان دهانه رحم وجود دارد که خانم ها به ویژه افرادی که در سنین بالاتر از ۲۵ سال دارند را نگران ساخته است. تشخیص به موقع سرطان دهانه رحم کمک می کند که شما درمان جدی تر و موفق تری را آغاز نمایید و از این بیماری رهایی یابید. از این رو توجه به علائم و نشانه های آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است و شما با آگاهی از نشانه های آن می توانید از پیشرفت و شیوع بیماری به شرایط بدخیم جلوگیری نمایید.

سرطان دهانه رحم چیست ؟

دهانه رحم در قسمت پایین رحم قرار دارد و به واژن متصل می شود، سرطان دهانه رحم یا سرطان سرویکس از بیماری هایی است که امروزه در اثر عوامل مختلف در خانم ها ایجاد می شود. این سرطان زمانی اتفاق می افتد که سلول های طبیعی در دهانه رحم تبدیل به سلول های غیر طبیعی شده و با رشد غیر عادی همراه باشند. زمانی که سلول های غیرطبیعی در رحم و دهانه آن شروع به فعالیت کنند، دیگر قادر به کنترل نبوده و سلولهای سرطانی را ایجاد می کند. سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه قابل تشخیص و درمان خواهد بود. از این رو تشخیص نشانه های آن و توجه به علائمی که در پی دارد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هر چند که این بیماری در ابتدا بدون علامت است، اما توجه به نشانه های کوچک آن برای تشخیص به موقع کمک کننده خواهد بود. سرطان دهانه رحم می تواند با خونریزی واژینال همراه باشد که این خونریزی های غیرطبیعی و یا در زمان نامناسب بروز می نماید. دیدن خونریزی از واژن در فاصله بین سیکل های قاعدگی یا بعد از رابطه جنسی امر غیر طبیعی است و باید مورد بررسی قرار بگیرد. همچنین خانم هایی که در زمینه یائسگی قرار دارند، بعد از یائسگی مشاهده خونریزی غیر عادی بوده و باید مورد معاینه قرار بگیرند تا علت آن مشخص شود. بنابراین اولین نشانه از سرطان دهانه رحم را خونریزی غیر عادی از واژن و یا عفونت واژن شناسایی می کنند.

علائم سرطان دهانه رحم

افرادی که به سرطان دهانه رحم مبتلا هستند معمولا بعد از رابطه جنسی دچار خونریزی از واژن می شوند این خونریزی که معمولا با درد در ناحیه واژن همراه است می تواند نشانه ای از ابتلا به بیماری های دهانه رحم باشد، همچنین ممکن است در حین رابطه جنسی احساس درد در لگن وجود داشته باشد.البته درد لگن ممکن است در اثر عفونت واژن نیز ایجاد شده باشد. همچنین خانم هایی که یائسه شده اند نیز با قطع عادت ماهیانه همراه هستند که بعد از آن هرگونه خونریزی از واژن غیر عادی بوده و می تواند نشانه ای هشدار دهنده باشد. برخی از خانم ها دچار مشکلاتی در دفع و ادرار می شوند که این مساله نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد. کاهش وزن ناگهانی و بی اشتهایی بی علت هم از نشانه های ابتلا یه سرطان خواهد بود که باید مورد توجه قرار بگیرد. خانم هایی که بدون رژیم و یا ورزش دچار کاهش وزن شدید می شوند باید فورا به پزشک مراجعه نمایند. به طور کلی علائم ابتلا به سرطان دهانه رحم شامل موارد زیر خواهد بود:

• خون ریزی واژن بعد از مقاربت
• خون ریزی بعد از اتمام دوره یائسگی
• احساس درد در لگن در حین برقراری رابطه جنسی واژینال
• اخلال در ادرار یا دفع
• تورم در قسمت های از پا ها
• خستگی مفرط
• کاهش وزن شدید و کم شدن اشتها
• ترشحات آبکی و خونی که ممکن است که زیاد باشد و بوی نامطبوعی داشته باشد.

آیا سرطان دهانه رحم قابل تشخیص است ؟

سرطان دهانه رحم به راحتی قابل تشخیص است از این رو توصیه می شود که خانم ها چکاپ های دوره ای را مد نظر قرار دهند تا در صورت ابتلا به هرگونه بیماری در ناحیه رحم و وازن تشخیص به موقع و زودهنگامی را داشته باشند تا بتوانند درمان های مناسب و موفقی را اتخاذ نمایند. برای تشخیص سرطان دهانه رحم نیاز است که آزمایش پاپ که به آن “پاپ اسمیر” نیز گفته می شود انجام و بررسی های لازم برای غربالگری سرطان دهانه رحم توسط بهترین متخصص زنان و زایمان ساری انجام شود. در برخی از موارد آزمایش هایی برای بررسی ابتلای فرد به زگیل تناسلی نیز تجویز می شود زیرا ویروس پاپیلومای انسانی، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را در افراد افزایش می دهد و نیاز است که در اولین مراحل بیمار تحت درمان های لازم قرار بگیرد.
انجام آزمایش های لازم بسیار ساده است و جای نگرانی نیست ، پزشک با استفاده از دستگاهی به نام اسپکولوم به داخل واژن دسترسی پیدا کرده و آن را مشاهده می کند .سپس از یک ابزار بسیار نازک و کوچک برای جمع آوری سلول ها  از دهانه رحم استفاده می کنند. نمونه های دریافتی به آزمایشگاه برای بررسی ارسال و نتایج آن ارائه می شود. برای آزمایش پاپ، پزشک سلولهای دهانه رحم را زیر میکروسکوپ بررسی می کند تا ببیند آیا سلول ها غیرطبیعی هستند یا خیر؟ برای آزمایش ویروس پاپیلومای انسانی، در آزمایشگاه  سلولهای دهانه رحم جهت وجود ویروس آزمایش می شود.
با توجه به شرایط بیمار ممکن است آزمایش پاپ اسمیر با آزمایش hpv به طور همزمان تجویز شود و یا اینکه یکی از آن ها مورد نیاز باشد.اگر نتایج آزمایش غیرطبیعی یا مشکوک به سرطان باشد، پزشک آزمایشی به نام بیوپسی را تجویز می کند .در هنگام بیوپسی، پزشک تکه کوچکی از بافت غیر طبیعی دهانه رحم را برمی دارد. پزشک برای بهتر دیدن ضایعات دهانه رحم در هنگام بیوپسی، از عدسی بزرگ‌نمایی، به نام « کولپوسکوپ » استفاده می‌کند.بعد از بررسی های دقیق می تواند تعیین کند که آیا سلول ها سرطانی هستند یا خیر؟ و شیوه های درمانی مناسب این بیماری کدامند؟

چه کسانی به سرطان دهانه رحم مبتلا می‌شوند؟

این عارضه ممکن است خیلی از خانم‌ها را در خطر ابتلا قرار دهد. به صورت کلی کسانی که شرایط زیر را دارند احتمال ابتلای آن‌ها به این سرطان بیشتر است و لازم است برای پیشگیری یا درمان، توجه لازم را به تمام توصیه‌های مراقبتی بعد از سرطان دهانه رحم را داشته باشند.

• افرادی که مصرف بیش از حد دخانیات دارند.
• افراد مبتلا به ایدز
• افرادی که عفونت و زگیل‌های تناسلی (سرطان‌های دستگاه تناسلی و HPV) دارند.
• کسانی که خودشان یا همسرشان چند شریک جنسی دارند.
• افرادی که نازا هستند یا زایمان نداشته اند.
• خانم‌هایی که در سنین پایین ازدواج کرده اند.
• بانوانی که همسرشان ختنه نشده است.
• افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به این سرطان یا سرطان‌های مربوط به دستگاه تناسلی را دارند.

مراحل سرطان دهانه رحم

به صورت کلی تبدیل شدن این عارضه به سرطان دهانه رحم، ۳ مرحله دارد:

مرحله ۱ : نشانه‌های اولیه و موضعی سرطان

سلول‌های سرطانی از سطح دهانه رحم شروع به رشد می‌کنند و به عمق بیشتری از رحم نفوذ می‌کنند. در این مرحله هنوز به غدد لنفاوی مجاور و اندام‌های اطراف رحم سرایت نکرده‌اند.

سرطان در این مرحله عموما علائمی ندارد اما بیمار علائم محدودی را مشاهده می‌کند که می‌توانند هشدار دهنده باشند. مانند:

• خونریزی واژینال بین دوره‌های قاعدگی
• ناراحتی لگن

چنانچه سرطان دهانه رحم در این مرحله تشخیص داده شود، احتمال درمان آن در بالاترین حد خود قرار می‌گیرد. بنابراین نباید علائم هرچند کوچک را نادیده گرفت.

مرحله۲ : پخش شدن سلول‌های سرطانی

این مرحله زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های سرطانی در حال پخش شدن در اعضای دیگر باشند و ریشه سرطان را فراتر ببرند. این مرحله نیز علامت‌هایی دارد.

• فراتر از دهانه رحم و رحم رشد کرده‌اند، اما به دیواره‌های لگن یا یک‌ سوم تحتانی واژن نرسیده‌اند.
• به غدد لنفاوی مجاور راه پیدا نکرده‌اند.
• به اندام‌های دورتر بدن سرایت نکرده‌اند.
• سرطان دو سوم فوقانی واژن را درگیر کرده، اما به پارامتر رحم (بافت چربی و همبند اطراف رحم) نرسیده است.

مرحله ۳ : علائم آشکار

این مرحله از سرطان دهانه رحم زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سرطانی به قسمت پایینی واژن و دیواره‌های لگن رسیده باشند و آن ناحیه را نیز مبتلا کرده باشند. سرطان دهانه رحم مرحله ۳، به مراحل A، B و C تقسیم می‌شود:

• 3A: سرطان به قسمت پایین واژن رسیده، اما هنوز دیواره‌های لگن را درگیر نکرده است.
• 3B: دیواره‌های لگن سرطانی شده و یک یا هر دو حالب مسدود شده‌اند.
• 3C: غدد لنفاوی لگنی یا پاراآئورتیک نزدیک رحم، سرطانی شده‌اند. تومور می‌تواند هر اندازه‌ای داشته باشد.

درمان سرطان دهانه رحم

پزشکان گاهی اوقات سلول هایی را در دهانه رحم پیدا می کنند که سرطانی نیستند، اما غیرطبیعی هستند و شانس زیادی برای تبدیل شدن به سرطان دارند از این رو این سلول ها باید مورد درمان قرار بگیرند و از شیوع و یا رشد آن ها جلوگیری شود. این ضایعات رحمی که سلول‌های «پیش‌سرطانی»نامیده می شوند در بسیاری از موارد توسط جراح و با عمل لاپاراسکوپی رحم برداشته می شود تا از تبدیل آن به سلول های سرطانی جلوگیری شود.

در کنار روش های جراحی از شیمی درمانی و پرتو درمانی نیز برای کنترل و جلوگیری از پیشرفت سلول های سرطانی استفاده می شود که می تواند تاثیرات بسیار خوبی در فرآیند درمان داشته باشد.

درمان سرطان دهانه رحم با پرتو درمانی

پرتو درمانی یکی از روش‌های موثر برای از بین بردن سلول‌های سرطانی دهانه رحم است. در این روش از اشعه‌های پرانرژی برای هدف قرار دادن تومورها استفاده می‌شود. در مراحل پیشرفته یا در کنار شیمی‌ درمانی کاربرد دارد. این درمان می‌تواند به صورت داخلی (براکی‌ تراپی) یا خارجی انجام شود.

درمان سرطان دهانه رحم با شیمی درمانی

شیمی‌ درمانی با استفاده از داروهای قوی، سلول‌های سرطانی را در سراسر بدن هدف قرار می‌دهد. معمولا همراه با پرتو درمانی برای افزایش اثربخشی آن استفاده می‌شود. در موارد پیشرفته، ممکن است تنها روش درمان یا مکملی برای کاهش علائم باشد. عوارضی مانند تهوع، ضعف و ریزش مو ممکن است همراه این درمان باشد.

درمان سرطان دهانه رحم با جراحی

جراحی یکی از روش‌های رایج در مراحل اولیه سرطان دهانه رحم است. بسته به میزان گسترش سرطان، ممکن است برداشتن رحم (هیسترکتومی) یا قسمت‌هایی از بافت دهانه رحم انجام شود. این روش عموما برای بیمارانی با توده‌های کوچک و محدود به دهانه رحم پیشنهاد می‌شود. بعد از جراحی، ممکن است نیازی به درمان تکمیلی نباشد.

سوالات متداول:

در چه سنی خانم‌ها به این سرطان مبتلا می‌شوند؟

سرطان دهانه رحم بیشتر در زنان بین ۳۵ تا ۵۵ سال دیده می‌شود، اما ممکن است در سنین پایین تر یا بالاتر نیز رخ دهد. چکاپ‌های دوره‌ای پاپ اسمیر در سنین باروری و بعد از آن اهمیت زیادی در تشخیص زود هنگام دارد.

آیا سرطان دهانه رحم درمان قطعی دارد؟

در مراحل اولیه سرطان دهانه رحم قابل درمان است و در بسیاری از موارد با روش‌هایی مثل جراحی یا ترکیب درمان‌ها به طور کامل از بین می‌رود. اما در مراحل پیشرفته، درمان دشوارتر می‌شود و هدف اصلی کنترل بیماری و افزایش کیفیت زندگی بیمار است.